ดูกันให้เต็มตา
ดูกันให้เต็มตา "ปฏิทินปลูกข้าว" ช่วยชาวนาวางแผนผลิตได้อย่างไร?

เรื่อง/ภาพ : อ้วนโว้ย

“ชาวนาคือสันหลังของชาติ” คำนี้ได้ยินจนค้นหู ไม่ว่าจะฝนตก ฟ้าร้อง แดดจัด ขนาดไหน สองมือก็ยังช่วยกันลงแขกเกี่ยวข้าวอย่างตั้งใจ ต้องบอกเลยว่าวันๆหนึ่งอยู่ทุ่งนา มากกว่าอยู่บ้านเสียอีก เมื่อข้าวออกรวงสีเหลืองอร่าม ก็พากันชื่นใจ แต่ถ้าปีไหนข้าวไม่เต็มยุ้งฉาง ลุงๆป้าๆ ก็ใจหดกันเป็นแถว

วันนี้ “เกษตรโว้ย” จึงได้พาทุกคนไปรู้จักกับปฏิทินเพาะปลูกข้าวของสยามคูโบต้า ที่ผ่านการคิดค้น วิจัย และพัฒนาร่วมกับอาจารย์ซึโทมุ มิยาโกชิ ที่ปรึกษาเชี่ยวชาญพิเศษ ด้านเทคนิคการปลูกข้าวจากประเทศญี่ปุ่น เพื่อเป็นแนวทางให้ชาวนาไทยทำนาข้าวอย่างมีประสิทธิภาพ

งานนี้เราร่วมเดินทางไปกับสยามคูโบต้าถึงจังหวัดมหาสารคาม เมืองตักศิลาอันเลื่องชื่อ ฝนตกฟ้าร้องเราก็ไม่หวั่น เพราะตั้งใจจะนำเรื่องปฏิทินปลูกข้าวมาฝากทุกคนให้ได้

คุณสมศักดิ์ มาอุทธรณ์ กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด
คุณสมศักดิ์ มาอุทธรณ์ กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด

สำหรับรายละเอียดนั้น คุณสมศักดิ์ มาอุทธรณ์ กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด บอกว่า การจัดทำปฏิทินข้าวเกิดจากความตั้งใจของสยามคูโบต้าที่ต้องการส่งเสริมให้ชาวนาไทยหันมาทำเกษตรแบบปราณีตและเกษตรแม่นยำสูงกันมากขึ้น ซึ่งปฏิทินข้าวนี้เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยเหลือเกษตรกรในการตัดสินใจและวางแผนการเพาะปลูก ใช้เป็นข้อมูลในการควบคุมและวิเคราะห์การเจริญเติบโตของข้าวในแต่ละระยะ ทำให้สามารถวางแผนจัดการความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นในแต่ละแปลง รวมถึงผลผลิตที่ควรจะได้ในแต่ละสภาพพื้นที่ และยังสามารถนำข้อมูลที่ได้มาปรับปรุงแผนการผลิตในฤดูกาลถัดไปได้อีกด้วย โดยสยามคูโบต้าได้นำปฏิทินการเพาะปลูกหลายๆ รูปแบบมาทำการศึกษา พร้อมกับได้รับคำแนะนำจากอาจารย์ ซึโทมุ มิยาโกชิ ที่ปรึกษาเชี่ยวชาญพิเศษด้านเทคนิคการปลูกข้าว จากคูโบต้า ประเทศญี่ปุ่น ถึงหลักการในการทำปฏิทินเพาะปลูกข้าวของประเทศญี่ปุ่น จึงได้นำหลักการนั้นมาศึกษา ทดลองและปรับใช้ เพื่อให้เหมาะสมกับพันธุ์ข้าว และสภาพแวดล้อมของประเทศไทย พร้อมทั้งนำองค์ความรู้จาก “KUBOTA (Agri) Solutions” เกษตรครบวงจร นวัตกรรมเครื่องจักรกลการเกษตรและนวัตกรรมการเพาะปลูกที่มีประสิทธิภาพ เข้ามารวบรวมด้วย เพื่อช่วยเกษตรกรในการลดต้นทุน เพิ่มปริมาณผลผลิต และรายได้ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรไทยให้ดีขึ้น และสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน

ปฏิทินข้าวนาหยอด
ปฏิทินข้าวนาหยอด

ในส่วนของขั้นตอนในการทำงานของปฏิทินเพาะปลูกข้าวของประเทศญี่ปุ่นจะประกอบด้วยข้อมูลหลักๆ คือ กำหนดเป้าหมายของข้อมูลผลผลิต จากนั้นทำการเก็บข้อมูล ปรับปรุงวิธีการ และทดสอบซ้ำ จนได้ข้อมูลที่มีความแม่นยำ และสามารถเผยแพร่ให้กับเกษตรกรทั่วไปสามารถใช้ได้ ซึ่งขั้นตอนในการจัดทำปฏิทินเพาะปลูกข้าวสำหรับประเทศไทยนั้น มีขั้นตอนหลักๆอยู่ 5 ขั้นตอน โดยบริษัทฯได้เริ่มต้นจากศึกษาข้อมูล ทำการวิเคราะห์พื้นที่ที่จะทำการทดสอบปฏิทิน ปลูกข้าวจริงและทำการเก็บข้อมูลจากการลงพื้นที่จริงทุกขั้นตอน นำผลที่ได้มาวิเคราะห์ผล และสุดท้ายนำข้อมูลที่ได้ทั้งหมดมาจัดทำเป็น ปฏิทินเพาะปลูกข้าว โดยจะพิจารณาจากองค์ประกอบและศักยภาพผลผลิตของข้าวแต่ละพันธุ์ เช่นตัวอย่าง ต้องการให้ได้ข้าว 1 ตัน จะต้องวางแผนย้อนกลับไปว่าจะต้องมีองค์ประกอบผลผลิตที่เกี่ยวข้องอะไรบ้าง แล้วสามารถทำได้ตามมาตรฐานหรือไม่ ถ้าไม่ได้จะทำการย้อนกลับไปดูว่ามีการผิดพลาดตรงจุดไหน เพื่อนำไปพัฒนาปรับปรุงแปลงในฤดูถัดไป

ปฏิทินการเพาะปลูกที่สยามคูโบต้าจัดทำขึ้น ประกอบด้วยข้อมูล 2 หน้า หน้าแรกเป็นคำแนะนำสำหรับการทำนาหยอดแห้งสำหรับพื้นที่อาศัยน้ำฝน โดยมีพันธุ์ข้าวแนะนำ คือ ข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และหน้าที่สอง เป็นคำแนะนำสำหรับการทำนาดำสำหรับพื้นที่ชลประทาน โดยมีพันธุ์ข้าวแนะนำ คือ ข้าวพันธุ์ไม่ไวแสงอายุ 120 วัน

ในแต่ละหน้าของปฏิทินจะมีองค์ประกอบ 6 ส่วน คือ

1. พื้นที่แนะนำสำหรับปฏิทินเพาะปลูกชุดนี้

2. พันธุ์ข้าว

3. ช่วงเวลาการเพาะปลูก

4. ค่ามาตรฐานของการเจริญเติบโตในแต่ละระยะ

5. ระยะการเจริญเติบโตของข้าว

6. การปฏิบัติในแปลงและจุดควบคุม

โดยรายละเอียดในปฏิทินเพาะปลูกข้าวจะมีการอธิบายถึงวิธีการทำนาในแต่ละขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดวันเพาะปลูก การเตรียมดิน การใส่ปุ๋ย การจัดการน้ำ ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว รวมทั้งการประเมินผลในแต่ละขั้นตอน และตัวอย่างที่ไม่เหมาะสมของข้าวในแต่ละระยะ

ปฏิทินข้าวนาดำ
ปฏิทินข้าวนาดำ

ปฏิทินเพาะปลูกข้าวฉบับนี้ เป็นฉบับแรกที่สยามคูโบต้าได้จัดทำขึ้น มีความโดดเด่นคือ ค่ามาตรฐานของการเจริญเติบโตในแต่ละระยะ ซึ่งจะเป็นแนวทางที่ช่วยให้เกษตรกรสามารถวัดผลการเจริญเติบโตของต้นข้าว เพื่อปรับการดูแลรักษาต้นข้าวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมได้ รวมถึงมีคำแนะนำเพิ่มเติมในแต่ละช่วงเวลาสำคัญของการเจริญเติบโต เช่น การงอก ออกรวง เก็บเกี่ยว โดยในอนาคตบริษัทฯ จะทำการวิจัยและพัฒนาปฏิทินเพาะปลูกข้าวที่เหมาะสมกับพันธุ์ข้าวที่แนะนำในแต่ละพื้นที่ และยังคงพัฒนาและปรับปรุงข้อมูลปฏิทินเพาะปลูกข้าวตัวปัจจุบันให้มีความเหมาะสมกับประเทศไทยมากขึ้นอย่างน้อย 2-3 ปี และยังมีเป้าหมายที่จะขยายผลไปยังพื้นที่หรือพันธุ์ใหม่ๆคู่ขนานกันไป สำหรับในด้านการส่งเสริม สยามคูโบต้ามีเครือข่ายเกษตรกรกลุ่มวิสาหกิจชุมชนต่างๆ ในหลายภูมิภาค โดยจะนำไปทดลองใช้และพัฒนาต่อในพื้นที่นั้นๆ เพื่อให้ได้ปฏิทินเพาะปลูกข้าวที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ต่อไป ” นายสมศักดิ์ กล่าวเสริม

คุณกมลรัตน์ วินิจสกุลไทย เจ้าหน้าที่วิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเกษตร
คุณกมลรัตน์ วินิจสกุลไทย เจ้าหน้าที่วิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเกษตร

ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ เพราะ คุณกมลรัตน์ วินิจสกุลไทย เจ้าหน้าที่วิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเกษตร ได้บอกกับเราว่า ปฏิทินปลูกข้าว มีประโยชน์เรื่องวางแผนการเพาะปลูกได้เหมาะสมกับพื้นที่และพันธุ์ข้าว ช่วยดูแลและรักษาแปลงได้ถูกต้องตามช่วงเวลา พร้อมมีจุดควบคุมและวิเคราะห์การเจริญเติบโตของข้าวแต่ละระยะ และประเมินผลผลิตที่ได้รับแต่ละฤดูกาลได้ ซึ่งในอนาคตจะทำการวิจัยและพัฒนาปฏิทินเพาะปลูกข้าวที่เหมาะสมกับพันธุ์ข้าวที่แนะนำในแต่ละพื้นที่

สื่อมวลชมร่วมฟังบรรยายให้ความรู้เรื่องปฏิทินปลูกข้าว
สื่อมวลชมร่วมฟังบรรยายให้ความรู้เรื่องปฏิทินปลูกข้าว

ต้องบอกว่าสารพัดประโยชน์จริงๆ ซึ่งสำหรับใครที่สนใจ สามารถเข้าไปศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้เลย ที่ www.kubotasolutions.com หากทดลองทำแล้ว ได้ผลผลิตเป็นยังไง ก็นำมาเล่าสู่กันฟังบ้างนะคะ