ทำคนละมือ “ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา” พลิกที่ดินร้างให้เป็นทอง...เชิญดูงานได้
“ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา” เกิดขึ้นได้เพราะความร่วมมือของชุมชน...

เรื่อง/ภาพ : เด็กเกษตรโว้ย

ย้อนกลับไปเมื่อ 5 ปีที่แล้ว…ชุมชนบ้านลาด ต.บ้านแก้ง อ.ภูเขียว จ.ชัยภูมิ ประสบปัญหาเป็นที่รกร้าง เพราะถูกขุดลอกหน้าดินเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ และทำให้พื้นที่เกิดเป็นหลุมเป็นบ่อ ชาวบ้านที่ผ่านไปมาจึงนำขยะมาทิ้ง “ทิ้งแล้วทิ้งเล่า” จนทำให้บริเวณดังกล่าวกลายเป็นแหล่งทิ้งขยะของชุมชนในบัดดล

กลุ่มมิตรผล คณะกรรมการตำบล และชุมชน จึงได้เปิดโต๊ะร่วมปรึกษาหารือการพัฒนาพื้นที่รกร้าง และออกแบบวางแผนการจัดการพื้นที่ดังกล่าวให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนสูงสุด ซึ่งทุกฝ่ายสรุปความเห็นร่วมกันว่าจะพัฒนาพื้นที่นี้ จึงเกิดโครงการสร้าง “ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา” ขึ้นในพื้นที่ ชุมชนบ้านลาด ต.บ้านแก้ง อ.ภูเขียว จ.ชัยภูมิ พร้อมออกแบบพิมพ์เขียวไว้เบื้องต้นเพื่อเป็นแผนงานการพัฒนา

การพัฒนาพื้นที่เริ่มจากการขุดสระน้ำ
การพัฒนาพื้นที่เริ่มจากการขุดสระน้ำ

ลงขันกันขุดสระน้ำ…ใครมีอะไรก็มาช่วยกัน

โครงการพัฒนาศูนย์เรียนรู้เกิดขึ้นมาตั้งแต่ปี 2557 โดยมีพื้นที่รวมทั้งหมด 18 ไร่ เป็นพื้นที่สาธารณะที่ขึ้นตรงกับเทศบาลตำบลบ้านแก้ง โครงการแรกในการพัฒนาพื้นที่เริ่มจากการขุดสระน้ำ โดยการลงขันกันระหว่างคนในชุมชน และมิตรผลได้สนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติม จนเกิดสระบ่อแรกขึ้นมาในพื้นที่ศูนย์เรียนรู้ นอกจากนี้ยังได้มีการทำหลุมพอเพียง ปลูกต้นไม้ และจัดตั้งกลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษ  ซึ่งมีสมาชิกประมาณ 70 คน แบ่งแปลงกันดูแลรับผิดชอบ จนสามารถส่งผักขายให้แก่โรงงานน้ำตาลมิตรผล ภูเขียวได้

เมื่อก่อตั้งศูนย์เรียนรู้ได้ 1 ปี ทางมิตรผลได้ว่าจ้างกลุ่มผู้พิการเข้ามาช่วยดูแลศูนย์เรียนรู้ และมีการรวมกลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษในบริเวณศูนย์ โดยรายได้จากการขายผักยังสามารถนำมาพัฒนาศูนย์เรียนรู้ต่อไป

“หัวใจของการพัฒนาศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา ชุมชนบ้านลาดนั้น เกิดจากแรงขับเคลื่อนของคนในชุมชนเป็นหลัก เห็นได้จากการจัดงานทอดผ้าป่าเพื่อสร้างอาคารเอนกประสงค์ของศูนย์เรียนรู้ แม้แต่เสาของอาคารก็นำมาช่วยกัน รวมไปถึงการพัฒนาอื่นๆอีกมากมาย จนหน่วยงานภาครัฐเห็นถึงความเข้มแข็งของคนในชุมชนจึงได้เริ่มยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ เริ่มจากการได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากทางเทศบาลตำบลบ้านแก้ง เพื่อขุดสระเพิ่มเติม นอกจากนี้ยังมีหน่วยงานภาครัฐอื่นๆเข้ามาให้การสนับสนุนการสร้างลานตากข้าว แปลงนาทำพันธุ์ข้าว โครงการเลี้ยงไก่ไข่ เป็นต้น” คุณกรรณิกา ว่องกุศลกิจ ผู้บริหารงานพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนของกลุ่มมิตร กล่าว

คุณกรรณิกา ว่องกุศลกิจ และ ผู้ใหญ่ สุจิตร นามวิจิตร...กำลังให้ข้อมูล
คุณกรรณิกา ว่องกุศลกิจ และ ผู้ใหญ่ สุจิตร นามวิจิตร…กำลังให้ข้อมูล

ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์…ใครว่างก็มาช่วยกัน

ผู้ใหญ่ สุจิตร นามวิจิตร ในฐานะผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 13 ต.บ้านแก้ง อ.ภูเขียว จ.ชัยภูมิ และเป็นประธานบริหารศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา กล่าวว่า การรวมตัวของกลุ่มค่อยๆเริ่มต้นขึ้น จากสมาชิกที่มีแค่ 30 คนในช่วงแรกๆก็เพิ่มเรื่อยมา จนสามารถยืนอยู่ได้ในระดับหนึ่ง โดยยึดหลักความพอเพียง เน้นการทำเกษตรตามหลักทฤษฎีใหม่ ของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ผ่านมาได้มีการบริหารจัดการ โดยแบ่งกลุ่มตามลักษณะงาน เช่น กลุ่มผักปลอดสารพิษ ธนาคารหมูหลุม กลุ่มเลี้ยงไก่ไข่(โครงการ 9101) กลุ่มเลี้ยงปลา และต่อไปก็จะมีกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพ

“การที่สามารถรวมกลุ่มขึ้นมาได้ คนในชุมชนต้องเข้มแข็ง ต้องช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ต้องแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน โดยเฉพาะเวลานี้ทางกลุ่มสามารถถ่ายทอดความรู้ซึ่งกันและกันได้ มีเพียงเรื่องกลไกตลาดที่จะต้องพึ่งพาจากภายนอก เช่น ห้างสรรพสินค้าต่างๆ อยากให้เข้ามาช่วยกัน เพื่อให้ชุมชนพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน” ผู้ใหญ่ สุจิตร กล่าว

สมาชิกที่ช่วยกันปลูกผัก
สมาชิกที่ช่วยกันปลูกผัก
แปลงปลูกผัก
แปลงปลูกผัก
เลี้ยงไก่ไข่
เลี้ยงไก่ไข่

ทางด้าน คุณบุศกรณ์ เกาภูเขียว หนึ่งในสมาชิก อยู่บ้านเลขที่ 316 หมู่ 17 ชุมชนบ้านลาด ต.บ้านแก้ง กล่าวว่า สมาชิกส่วนใหญ่มีอาชีพปลูกอ้อยส่งให้กับกลุ่มมิตรผล ที่ผ่านมาถือว่าร่วมมือกันดี ช่วยกันปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ แบ่งหน้าที่กันทำ จะมีปัญหาบ้างก็ช่วงหน้าฝนที่สมาชิกต้องออกไปทำไร่ของตนเอง ไม่มีเวลามาดูแลแปลงผักที่ปลูกไว้ จึงต้องจัดให้มีการรับผิดชอบว่าสมาชิกคนไหนดูแลปลูกผักชนิดใด ซึ่งก็จะเป็นไปตามความชอบของแต่ละบุคคลด้วย เช่นตนเองจะดูแปลงปลูกผักขึ้นฉ่าย เนื่องจากเป็นคนชอบทานผักชนิดนี้

“ชอบทานผักขึ้นฉ่าย ทั้งปลูกไว้ขายและปลูกไว้กินกันเอง จะนำไปใส่ต้มจืด ข้าวต้ม ยำ ก๋วยเตี๋ยว ฯลฯ และเวลามีงานในหมู่บ้านในชุมชนก็จะนำผักไปช่วย เพราะเป็นแม่ครัวประจำชุมชนด้วยค่ะ” คุณบุศกรณ์ กล่าว

ปลูกกล้วยระหว่างทางเดิน...ขวามือคือนาข้าว ปลูกไว้ทำเมล็ดพันธุ์
ปลูกกล้วยระหว่างทางเดิน…ขวามือคือนาข้าว ปลูกไว้ทำเมล็ดพันธุ์
สวนมะละกอพอได้กินทีเดียว
สวนมะละกอพอได้กินทีเดียว…ปลูกไว้ทางเข้าศูนย์เรียนรู้

ถึงวันนี้…วันที่ได้ไปเยี่ยมชม (2 พ.ย.60) เราได้พบว่า ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา กำลังขับเคลื่อนไปข้างหน้า แม้ทุกสิ่งทุกอย่างจะยังไม่เข้าที่ดี แต่ได้เห็นพลังแห่งความร่วมมือของเหล่าสมาชิก และกลุ่มมิตรผลได้นำฝ่ายพัฒนาชุมชนเข้ามาช่วยเป็นพี่เลี้ยง จึงทำให้มั่นใจว่าอนาคตจะเกิดความยั่งยืนได้ และเป็นที่น่ายินดีว่าจากการพัฒนาพื้นที่รกร้างว่างเปล่า บัดนี้ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา ชุมชนบ้านลาด มีรายได้หมุนเวียนจนถึงปัจจุบัน กว่า 200,000 บาทแล้ว

เชิญมาศึกษาดูงานได้
เชิญมาศึกษาดูงานได้ (เสาอาคารเอนกประสงค์ที่เห็นนี้ สมาชิกนำมาช่วยกัน)

หมายเหตุ : ต้องการเยี่ยมชม ศูนย์เรียนรู้ตำบลมิตรผลร่วมพัฒนา ชุมชนบ้านลาด ติดต่อผู้ใหญ่สุจิตร นามวิจิตร โทร. 083 3807051