งานเกษตรแห่งชาติ (เกษตรแฟร์) ประจำปี 2561 ที่จัดขึ้น ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (วันที่ 26 มกราคม-3 กุมภาพันธ์ 2561) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้นำหน่วยงานในสังกัด จำนวน 22 หน่วยงาน มาโชว์ผลงานและศักยภาพ ภายใต้แนวคิด “ร่วมกันก้าวไป เกษตรไทย 4.0 อย่างเช่น กรมประมง ได้นำ ธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์ อันเป็นผลงานของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ มาโชว์กันอย่างเต็มที่

นายประจวบ ลีรักษาเกียรติ ผู้อำนวยการ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ
นายประจวบ ลีรักษาเกียรติ ผู้อำนวยการ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ

เริ่มตั้งแต่วันแถลงข่าว 19 มกราคม…วันนั้นนายประจวบ  ลีรักษาเกียรติ ผู้อำนวยการ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ มาอธิบายให้กับสื่อมวลชน ทำให้ “เกษตรโว้ย(VOICE) ได้เห็นถึงความมุ่งมั่นตั้งใจ “ทรัพยากรปูม้าจะต้องอยู่คู่ลูกหลานไทยอย่างยั่งยืน” จนต้องติดตามมาชมอีกครั้งในวันงานจริง

นายพงษ์ศักดิ์ สรงเนย นักวิชาการประมง กำลังสาธิตการแปรงไข่ปูม้าให้หนูน้อยได้ชม
นายพงษ์ศักดิ์ สรงเนย นักวิชาการประมง กำลังสาธิตการแปรงไข่ปูม้าให้หนูน้อยได้ชม

ผู้ที่ทำหน้าที่อธิบายให้ฟังในวันงานจริงคือ นายพงษ์ศักดิ์ สรงเนย นักวิชาการประมง ซึ่งเดินทางตรงมาจากจันทบุรี อันเป็นที่ตั้

งของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ เปิดเผยว่า ธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์ เกิดขึ้นจากพระราชดำริ ของในหลวงรัชกาลที่ 9 เพื่อสร้างแหล่งผลิตเพาะพันธุ์ปูม้าเพื่อปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ

“หลักการของเราคือ ประชาสัมพันธ์ให้ชาวบ้าน ชาวประมงในพื้นที่โดยรอบให้นำปูม้าที่ไข่นอกกระดองที่จับได้มาไว้ที่ศูนย์ฯ(ธนาคาร) เมื่อได้มาแล้วเราจะทำการปัดไข่ปูม้าจากจับปิ้งโดยใช้แปรงขนนุ่มค่อยๆ แปรงให้ไข่หลุดจนหมดและคืนปูม้าให้ชาวประมง”

ดูกันชัดๆระบบถังน้ำหมุนเวียน หัวใจของธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์
ดูกันชัดๆระบบถังน้ำหมุนเวียน หัวใจของธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์

จากนั้นนำไข่ที่ได้ไปฟักในระบบน้ำหมุนเวียน ทำขึ้นจากถังพลาสติก ความจุ 150 ลิตร จำนวน 7 ใบ (ไข่ปูม้า 5 กรัมต่อน้ำ 1 ลิตร) หลักการคือมีการให้อากาศและสูบน้ำหมุนเวียนตลอดเวลา โดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์(โซลาร์เซลล์)แทนกระแสไฟฟ้า ซึ่งจะช่วยประหยัดพลังงาน อีกทั้งลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์สู่บรรยากาศ

“ทุกถังจะต่อท่อให้มีทางน้ำเชื่อมต่อเนื่องกัน มี 1 ถังเป็นทรงกรวยเพื่อใช้แยกไข่ที่ยังไม่ได้ฟักจากลูกปูระยะแรกฟัก โดยจะเพิ่มลมเพื่อยกน้ำในท่อให้ไข่ปูจมตัวลงสู่ก้นถังตามแรงโน้มถ่วงของโลกวนกลับไปเริ่มต้นที่ถังแรกอีกครั้งจนกว่าจะฟักเป็นตัว ส่วนลูกปูม้าระยะแรกฟัก (ระยะโซเอี้ย) ที่ว่ายน้ำขึ้นมาหาแสงที่ผิวน้ำจะล้นออกที่ท่อน้ำล้นในถังกรวยไปยังกระชังกรองลูกปู แล้วจะอนุบาลไว้ประมาณ 1-2 คืน ก่อนปล่อยลงอ่าวคุ้งกระเบน โดยแม่ปู 1 ตัววางไข่ได้ครั้งละ 3-7 แสนฟอง มีอัตรารอดตามธรรมชาติประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์ หรือประมาณ 3-7 พันตัว และโตเต็มวัยภายในระยะเวลา 4 เดือนนับตั้งแต่เริ่มเขี่ยไข่

ทรัพยากรปูม้าจะต้องคงอยู่คู่ลูกหลานไทยสืบไป
ทรัพยากรปูม้าจะต้องคงอยู่คู่ลูกหลานไทยสืบไป

ผลสำเร็จจากธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์ทำให้ชาวประมงสามารถจับปูม้าได้ตลอด จากเดิมที่ไม่สามารถทำการประมงปูม้าได้คุ้มค่าการลงทุน และโอกาสรอดของลูกปูมีมากกว่าปล่อยตามธรรมชาติ ณ ปัจจุบันอ่าวคุ้งกระเบนทำประมงปูม้าได้ 10-12 กิโลกรัมต่อวัน ถือเป็นการสร้างรายได้ให้ชาวประมงและเป็นโครงการที่รักษาสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติให้ยั่งยืน

นอกจากนี้ กรมประมงยังขอความร่วมมือไม่จับและไม่บริโภคปูม้าที่มีไข่และปูม้าตัวเล็ก (ทีมีขนาดต่ำกว่า 10 ซม. เมื่อวัดจากหนามแหลมทั้งสองด้านของกระดอง) เพื่อให้ทรัพยากรปูม้ามีความสมดุลยังคงอยู่ต่อไป