ประกาศตั้งกองขยายพันธุ์พืช “ผลิตพืชพันธุ์ดี”

กรมส่งเสริมการเกษตร ประกาศตั้งกองขยายพันธุ์พืช อย่างเป็นทางการ เตรียมผลิตพืชพันธุ์ดีโดยขยายฐานการผลิตจากศูนย์พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง (ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร 10 ศูนย์ ทั่วประเทศ เพิ่มการผลิตเมล็ดพันธุ์พืชรองรับการปฏิรูปภาคการเกษตร สร้างแหล่งพืชพันธุ์ดี มีมาตรฐานแก่เกษตรกร

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า พันธุ์พืชที่มีคุณภาพดี เป็นปัจจัยหลักที่สำคัญและจำเป็นสำหรับเกษตรกรในการผลิตพืช เพื่อให้มีผลผลิตสูงและมีคุณภาพดี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จะช่วยลดต้นทุนของเกษตรกรโดยตรง เนื่องจากการใช้พันธุ์ที่มีคุณภาพดีจะลดปริมาณการใช้พันธุ์ต่อไร่ นอกจากนี้ยังทำให้ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น แต่ที่ผ่านมาการผลิตพืชเศรษฐกิจหลายชนิด ยกเว้นข้าว เกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่สามารถเข้าถึงพันธุ์ดี โดยเฉพาะพันธุ์พืชที่ได้มาจากการวิจัยและพัฒนาของหน่วยราชการ เช่น พืชตระกูลถั่ว ซึ่งผลิตได้ในปริมาณที่จำกัด และหน่วยงานราชการผลิตเฉพาะส่วนของพันธุ์คัดและพันธุ์หลักเท่านั้น ประกอบกับยังไม่มีหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบโดยตรงในการผลิตและขยายพันธุ์พืชในชั้นพันธุ์ขยายและพันธุ์จำหน่ายไปสู่เกษตรกร จึงทำให้พันธุ์ดีเหล่านั้นมีไม่เพียงพอกับความต้องการของเกษตรกร ทำให้เกษตรกรต้องซื้อเมล็ดพันธุ์จากภาคเอกชนซึ่งมีราคาแพงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เป็นต้น

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร
นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร

เพื่อเป็นการสนองนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการให้มีพันธุ์พืชพันธุ์ดีออกสู่ตลาด ในปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการของเกษตรกรและแก้ปัญหาการขาดแคลนพันธุ์พืชที่มีคุณภาพและราคาแพง กรมส่งเสริมการเกษตรจึงได้จัดตั้งกองขยายพันธุ์พืชขึ้น เพื่อดำเนินการปรับปรุงศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) ซึ่งมีภารกิจหลักในการขยายพันธุ์พืชโดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่ออยู่แล้ว โดยการปรับปรุงและพัฒนาให้เป็นศูนย์ขยายพันธุ์พืชให้ครบทุกวิธี ทั้งด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์ ต้นพันธุ์ การใช้ท่อนพันธุ์ เพื่อขยายพันธุ์ดีที่ได้รับจากหน่วยงานวิจัยไปสู่เกษตรกร เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐาน เครื่องมือและอุปกรณ์เดิมของศูนย์พันธุ์พืชเพาะเลี้ยงมีความเหมาะสมสำหรับการดำเนินการอยู่แล้ว

พันธุ์มะละกอเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่พร้อมเก็บผลผลิต
มะละกอพันธุ์ดี

นายสำราญ สาราบรรณ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ซึ่งได้รับมอบหมายให้เป็นผู้อำนวยการกองขยายพันธุ์พืชอีกหน้าที่หนึ่งได้กล่าวว่า กองขยายพันธุ์พืช กรมส่งเสริมการเกษตร จะดำเนินการผลิตและกระจายพันธุ์พืชพันธุ์ดี พร้อมให้บริการเมล็ดพันธุ์พืชชั้นพันธุ์จำหน่ายให้กับสหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และศูนย์พันธุ์พืชชุมชนในเขตรับผิดชอบของศูนย์ขยายพันธุ์พืช โดยจะปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์พืชเพาะเลี้ยงเดิมให้เป็นศูนย์ขยายพันธุ์พืช จำนวน 10 ศูนย์ ได้แก่ ศูนย์ขยายพันธุ์พืชจังหวัดตรัง นครศรีธรรมราช ชลบุรี สุพรรณบุรี นครราชสีมา อุดรธานี บุรีรัมย์ มหาสารคาม ลำพูน และพิษณุโลก

โรงเพาะเลี้ยงพันธุ์กล้วยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ภาพจากอินเตอร์เน็ต)
โรงเพาะเลี้ยงพันธุ์กล้วยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ภาพจากอินเตอร์เน็ต)

กรมส่งเสริมการเกษตร คาดว่า การจัดตั้ง กองขยายพันธุ์พืช โดยมีศูนย์ขยายพันธุ์พืช ทั้ง 10 ศูนย์ เป็นฐานการผลิตพืชพันธุ์ดี มีกำลังการผลิตพันธุ์พืชพันธุ์ดีส่วนเมล็ดพันธุ์ ได้จำนวน 28,000 ตัน/ปี ได้แก่ พืชตระกูลถั่ว ข้าวโพด พืชผัก สมุนไพร ไม้ดอก ในส่วนต้นพันธุ์ ได้แก่ พริก พืชผัก กล้วย มะละกอ มะนาว มะม่วง ส่วนท่อนพันธุ์ ได้แก่ มันสำปะหลัง อ้อย และส่วนเนื้อเยื่อ ได้แก่ หน่อไม้ฝรั่ง กล้วย ทั้ง 3 ส่วนนี้ สามารถผลิตได้จำนวน 8 ล้านต้น/ปี ทำให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงพันธุ์พืชพันธุ์ดีที่มีคุณภาพและมีราคาที่เหมาะสม ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตไม่น้อยกว่าร้อยละ 10  ผลผลิตเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ผลผลิตพืชเศรษฐกิจของประเทศไทยมีคุณภาพดี มีปริมาณผลผลิตเพิ่มมากขึ้น สามารถลดการนำเข้าผลผลิตและวัตถุดิบทดแทนจากต่างประเทศ ส่งผลให้ประเทศไทยจะมีความมั่นคงทางด้านอาหารและมีเมล็ดพันธุ์สำรองไว้ใช้ภายในประเทศ ก่อให้เกิดความมั่นคงด้านเมล็ดพันธุ์พืชของประเทศต่อไป รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวเพิ่มเติม