ตามหาพวงมณีที่สวนกอช่อ บ้านคอกช้าง...ออกลูกดก ไม่พอขายนักท่องเที่ยวมาเลย์
กอช่อ...สมยศ พงศาวกุล...กับทุเรียนพวงมณี ที่หลงมาจากการซื้อพันธุ์หมอนทองมาปลูก...แต่เจริญเติบโตดี ให้ลูกดกมาก

เรื่อง : ลุงพร เกษตรก้าวไกล

เกษตรคือความสวยงามของประเทศไทย คือ “ความสุขของคนไทย”…ผมได้เดินทางไปที่ “บ้านคอกช้าง” อ.ธารโต จ.ยะลา ไม่ได้พบช้างแม้แต่เชือกเดียว (ทราบว่าเมื่อก่อนมีมาก) แต่ได้พบกับ “เกษตรกรช้างเผือก” คนหนึ่ง (ไม่เคยถูกเปิดเผยเรื่องราวมาก่อน) แถมได้ชื่อว่าเป็น “เกษตรคนแกร่ง” ทำงานการเกษตรด้วยหัวใจที่ทุ่มเท…

กล่าวคือทำการเกษตรมาชั่วชีวิต วันนี้วัยเฉียด 70 แล้ว แต่ยังแข็งแรงเดินขึ้นเดินลงภูเขาเกือบทุกวัน เพราะแปลงทำการเกษตรของเขาอยู่ที่นั่น เขาชื่อ “กอช่อ” หรือ “โกช้อ” (ตามเสียงที่ผมเรียกในคลิป) หรือชื่อจริง “สมยศ พงศาวกุล”…พอได้แนะนำตัวกันเสร็จก็ชวนผมและทีมงานออกเดินทางทันที

“ขวามือเป็นสวนทุเรียนที่ผมปลูกร่วมกับมังคุด อายุต้นก็หลายสิบปีแล้วครับ” กอช่อ ชี้ไปทางขวาทุกคนหันตามมองเห็นต้นทุเรียนสูงใหญ่มาก ทราบว่าเป็นหมอนทองรุ่นแรกๆของ อ.ธารโตเลยทีเดียว

แม้จะปลูกมาหลายสิบปี (30-40 ปี) แต่ทุเรียนหลายต้นยังอยู่ดี แต่ก็ตายไปประมาณครึ่งหนึ่งด้วยโรครากเน่าโคนเน่าหรือยืนต้นตาย ส่วนมังคุดนั้นเล่าก็ดกเหลือหลายแม้ว่าจะอยู่ใต้ร่มเงาของทุเรียน แต่ดูเหมือนว่าไม่น้อยใจแม้แต่น้อย ยังคงให้ผลผลิตเต็มที่

“แปลงนี้ปลูกแบบธรรมชาติ ไม่ได้ตัดแต่งกิ่งเหมือนทุเรียนสมัยใหม่ ต้นไหนจะโตจะสูงแค่ไหนก็ไม่ว่ากัน ปล่อยอิสระเต็มที่” กอช่อ ว่า

เห็นทุเรียนต้นสูงๆ อย่างนี้จึงถามว่า จะต้องเก็บเกี่ยวผลผลิตอย่างไร ก็ทราบว่าจะจ้างคนขึ้นไปเก็บกิโลละ 5 บาท และจ้างคนขึ้นไปผูกเชือก(ผูกกิ่ง)ต้นละ 200 บาท

ลำไยที่เห็นนี้กอช่อบอกว่าลูกเล็กไม่ได้ขนาด…ต้องตัดทิ้ง…ส่วนที่ได้ขนาดตัดขายหมดแล้ว

เดินไปเรื่อยๆ สังเกตดูมีกลุ่มลำไยที่กำลังจะแทงดอกใหม่ ซึ่งกอช่อบอกว่าลำไยที่กำลังให้ผลิตและเพิ่งเก็บขายไปไม่นานจะอยู่สูงขึ้นไป

ไม้ผลส่วนใหญ่ของแปลงนี้ จะเน้นผสมผสาน แต่ดูเหมือนว่าทุเรียนจะมีภาษีคือมากกว่าเขานิดหนึ่ง แปลงนี้อายุต้นไม่มากเหมือนแปลงแรกที่เดินผ่านไปเมื่อสักครู่ ปกตินั้นกอช่อจะใช้มอเตอร์ไซต์เป็นพาหนะสลับกับการเดินเป็นครั้งคราว แต่วันนี้คณะของเรามากันหลายคนก็ต้องลงทุนเดินกันละ…

ในตอนแรกนั้นตั้งใจจะเดินพุ่งขึ้นไปหาลำไยที่เก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว แต่มีอยู่ต้นหนึ่งที่กอช่อบอกว่าลูกมันไม่ได้ขนาดและรู้ว่าพวกเรามาก็เลยเว้นไว้ให้ดูชมและชิม…กอช่อเล่าว่าลำไยที่สวนของตนนั้นมีเท่าไรไม่พอขาย นี่ขนาดขายเฉพาะในตลาดที่ อ.เบตง และจะขายได้ราคาดีกว่าทุกสวนเสียด้วย นั่นเพราะผลผลิตมีคุณภาพนั่นเอง

ต้นยังเล็ก แต่ลูกดกมาก

ไม่ทันจะเดินไปถึงแปลงปลูกลำไย ทีมงานบางคนบอกว่าเดินไม่ไหวแล้ว แต่ทันใดนั้นก็มองไปทางซ้าย ได้เห็นทุเรียนต้นหนึ่งออกลูกดกมากและกิ่งที่ติดลูกเตี้ยเกือบติดดิน ทำให้ทุกคนหายเหนื่อย(มีแรงฮึด) จึงเดินเลี้ยวเข้าไปหา…

“ต้นนี้คือทุเรียนพวงมณีครับ” กอช่อบอก

พวกเราที่ไปก็ตื่นเต้นกันพอสมควร เพราะไม่คิดว่าทุเรียนพวงมณีที่ต้นยังไม่ใหญ่มากจะมีลูกเป็นพวงและดกขนาดนี้

“ทุเรียนพวงมณี ต้นนี้อายุ 8 ปี เพิ่งออกผลผลิตได้ 2 รุ่นครับ” กอช่อ ชิงอธิบาย หลังที่พวกเรากำลังตั้งหลักจะยิงคำถาม

“ซึ่งเป็นเรื่องบังเอิญที่ว่าตอนซื้อกิ่งพันธุ์มาปลูกตั้งใจจะซื้อหมอนทองแต่ติดพวงมณีต้นนี้มาด้วยครับ” กอช่อ อธิบายต่อ (เพราะเหตุนี้ จึงต้องออกตามหาและบัดนี้ได้พบแล้ว)

มีลูกเกือบทุกกิ่ง

ผลก็คือว่าพวงมณีเจริญเติบโตพอๆ กับหมอนทอง ผลิดอกออกผลก็ไล่เลี่ยกัน (หมอนทองจะล้ำหน้ากว่านิดหน่อย) แต่สิ่งสำคัญที่สุดผลผลิตที่ได้ราคาดีกว่าหมอนทอง (หมอนทองจากสวน 80 บาท แต่พวงมณี 100 กว่า) จึงคิดว่าเป็นพันธุ์ที่น่าปลูกอีกพันธุ์หนึ่ง และระยะหลังมานี้ จึงซื้อมาปลูกเสริมแต่ยังต้นเล็กๆ อยู่…(ทราบว่าหมอนทอง เริ่มเหล่ๆ บ้างแล้ว)

และโชคดีในวันที่ไปเยี่ยมชม…ได้ลาภปากพอดี เพราะว่าทุเรียนพวงมณีสุกแก่จัดหล่นลงมา 4 ลูก กอช่อบอกว่าลูกที่หล่นลงมานี้ก็ส่งสัญญาณว่าทุเรียนที่เหลือจะเริ่มเก็บไปขายได้แล้ว

หล่นลงมา 4 ลูก

พวกเราทุกคนได้ชิมพวงมณีสวนกอช่อ ขอบอกว่าอร่อยมาก…จึงไม่แปลกที่นักท่องเที่ยวมาเลเซียจะชอบมาก ผลผลิตมีเท่าไรไม่พอขาย จึงทำให้เกษตรกร อ.ธารโต และ อ.เบตง ปลูกทุเรียนพันธุ์พวงมณีกันมากเวลานี้

ลูกดก…ออกเป็นพวงสมชื่อ
พวงมณี…อร่อยมาก

อนึ่ง ในการดูแลจัดการสวนทุเรียนของกอช่อ บอกว่าแทบไม่ต้องดูแลอะไรมาก เพียงแต่ใส่ปุ๋ยและกำจัดวัชพืชออกไปบ้าง อีกทั้งรดน้ำในช่วงหน้าแล้ว ซึ่งจะมีบ่อเก็บน้ำขนาดใหญ่ แต่เสียดายไม่ได้ขึ้นไปชม เพราะว่าจะอยู่สูงขึ้นไปอีก…สรุปว่าพวงมณีอร่อยมาก เหนื่อยแค่ไหนกับการเดินขึ้นภูเขาก็เรียกว่าหายเหนื่อยเป็นปลิดทิ้ง นี่ก็ตั้งใจว่าการเดินทางครั้งใหม่ของทีมงานเกษตรก้าวไกล จะขอลงไป 3 จังหวัดภาคใต้ และแวะสวนกอช่ออีกครั้ง…ไปครั้งนี้กะว่าจะเก็บเกี่ยววิถีชีวิต รวมทั้งกลเม็ดเคล็ดลับด้านการทำสวนไม้ผล เพราะทราบว่ากอช่อเก่งมาก แถมขยันมาก และขณะนี้ได้ถ่ายทอดวิชาความรู้ไปสู่ลูกชาย…จึงกลายเป็นเกษตรกรช้างเผือกที่น่าสนใจมากคนหนึ่งครับ