ชาวนาต้องกล้าเปลี่ยน..รวมกลุ่มปลูกพืชน้ำน้อย สร้างรายได้ทั้งปี ที่บ้านโนนเขวา จ.ขอนแก่น
ชาวนาต้องรวมกลุ่มปลูกพืชน้ำน้อย สร้างรายได้ทั้งปี ที่บ้านโนนเขวา จ.ขอนแก่น

เรื่อง : จตุพล ยอดวงศ์พะเนา

พื้นที่บ้านโนนเขวา ต.ดอนหัน อ.เมือง จ.ขอนแก่น เดิมทีกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่นี้เคยทำนาเป็นอาชีพหลัก แต่ปัญหาใหญ่ที่พบเป็นประจำทุกปีคือเรื่องน้ำที่มีไม่เพียงพอต่อการทำเกษตร ทำให้เสี่ยงต่อการขาดทุน ชาวบ้านเลยหันมาปลูกพืชน้ำน้อยแทน โดยรวมกลุ่มกันในนาม “กลุ่มปลูกผักปลอดภัยบ้านโนนเขวา” กลุ่มนี้เน้นปลูกผักกลุ่มผักใบ เพราะใช้น้ำน้อยกว่า เก็บเกี่ยวได้ไวกว่า ปลูกได้ทั้งปี มีตลาดรองรับ

คุณคำปั่น โยแก้ว เกษตรกรตัวอย่างจากกลุ่มปลูกผักปลอดภัยบ้านโนนเขวา อ.เมือง จ.ขอนแก่น ได้ให้สัมภาษณ์กับทีมงาน “เกษตรว้อยซ์” ว่า

“ในพื้นที่บริเวณของกลุ่มบ้านโนนเขวา จะไม่มีชาวบ้านทำนาเลย เพราะว่าทำนาต้องใช้น้ำมาก ถ้าทำนาบ้านเดียว อีกสิบบ้านก็ไม่มีน้ำทำการเกษตรกัน ชาวบ้านเลยหันมาปลูกพืชน้ำน้อยเป็นทางเลือก”

“เมื่อปี 2561 ผมได้ทำนาบนเนื้อที่ 5 ไร่ ลงทุนไปประมาณ 12,000 บาท แต่เนื่องจากนาข้าวต้องใช้น้ำเยอะ และการดูแลอย่างทั่วถึง ประกอบกับภาวะอากาศที่ร้อนจัด ทำให้ผลผลิตที่ออกมาไม่ดี เมล็ดข้าวลีบ ไม่ได้น้ำหนัก ก็ขาดทุนไปครับ“

“ส่วนอีกแปลงหนึ่ง บนเนื้อที่ 4 ไร่ ผมปลูกพืชน้ำน้อยในกลุ่มผักใบมีทั้ง คะน้า ผักบุ้ง ผักกาดหอม ผักชี กวางตุ้งสลับกันไป ตลาดผักของผม 80% จะเป็นห้างสรรพสินค้าในพื้นที่ และอีก 20% ขายในตลาดสด พืชน้ำน้อยสามารถสร้างรายได้ให้ผมได้เกือบเดือนละ 30,000 บาท และผมสามารถปลูกได้ทั้งปี สร้างรายได้ให้ผมทั้งปี ผิดกับการทำนาที่ปีหนึ่งผมได้เงินรอบเดียว แถมยังต้องเสี่ยงกับภาวะน้ำน้อยอีก”

ด้านคุณโสภา ชุมยางสิม เกษตรกรบ้านโนนเขวา อ.เมือง จ.ขอนแก่น ปลูกพืชใช้น้ำน้อย โดยใช้เมล็ดพันธุ์คุณภาพตรา “ศรแดง” ส่งผลผลิตขายห้างเทสโก้ โลตัส กล่าวว่า ตนใช้พื้นพี่แค่ 2 งาน ปลูกคะน้าและผักบุ้ง ส่งขายห้างโลตัสฯ มีรายได้ครั้งละ 6,000-10,000 บาท ใช้ระยะเวลาเพียง 15 วัน หรือบางครั้งจะสับเปลี่ยนหมุนเวียนกัน เพื่อให้เก็บผลผลิตได้ทุก 10 วัน

คุณโสภา กล่าวต่อไปว่า ช่วงฤดูแล้ง ทาง “ศรแดง” มาส่งเสริมให้ปลูกพืชใช้น้ำน้อย ถือว่าเป็นการสร้างรายได้ดีให้กับชาวบ้าน ดีกว่าการทำนา ช่วงหน้าแล้งนี้จะมีพืชอีกหลายชนิดที่นำมาส่งเสริมเช่นผักกาดขาว ผักบุ้ง ผักคะน้า แตงกวา จนมีผลผลิตออกขายได้ทุกวัน เฉลี่ยวันละ 20-30กิโลกรัม สร้างรายได้ไปพร้อมการทำนา ที่บ้านโนนเขวามำนาได้ปีละครั้ง แต่ปลูกผักใช้น้ำน้อยปีหนึ่งๆ ได้หลายครั้ง เมื่อเก็บผลผลิตแล้วจะนำไปร่วมที่กลุ่มปลูกผักบ้านโนนเขวา แล้วจึงส่งห้างเทสโก้ โลตัส คะน้าราคารับประกัน 15-18 บาท ส่วนผักบุ้ง 12 บาท

“ที่สวนจะเน้นลดต้นทุนการผลิต โดยจะใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก เพื่อจะให้มีกำไรมากที่สุด พืชผักของศรแดง ปลูกง่าย อัตราการงอกกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ จึงทำให้มั่นใจยิ่งขึ้น” คุณโสภา กล่าว และว่าผักของกลุ่มได้รับมาตรฐาน GAP ปลอดภัยต่อผู้บริโภค เรารวมกลุ่มกันผลิตจึงมีอำนาจต่อรองกับผู้ซื้อ ทุกคนได้รับส่วนแบ่งกันตามสัดส่วน ใครปลูกมากได้มาก ใครปลูกน้อยได้น้อย ทำให้การเป็นอยู่ของชาวบ้านดีขึ้น

คุณโสภา กล่าวอีกว่า ข้าราชการในพื้นที่ก็สนับสนุน แนะนำการใช้ปุ๋ย การฉีดยา ที่ถูกต้อง นอกจากนี้เจ้าหน้าที่ของ “ศรแดง” ก็จะแนะนำในการใช้ปูนขาว เมล็ดพันธุ์พืชที่จะปลูกแต่ละช่วง ตนเชื่อใจในเมล็ดพันธุ์ของบริษัทนี้ จึงใช้ปลูกมากว่า 10 ปี เพราะอัตราการงอกดี ต้นใหญ่แข็งแรง ปลูกง่ายไม่ต้องดูแลมาก.