งมหอยขมที่เขื่อนเขาแหลม เราต้องช่วยกันรักษาแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อให้มีหอยขมไปนานๆ
งมหอยขมที่เขื่อนเขาแหลม เราต้องช่วยกันรักษาแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อให้มีหอยขมไปนานๆ

เรื่องโดย : เด็กเกษตรโว้ย

“หอยขม” ถือว่าเป็นหอยน้ำจืดที่คนไทยเรานิยมรับประทานมาแต่ไหนแต่ไร บางคนก็เรียนหอยจุ๊บหรือหอยดูด แต่ละท้องถิ่นอาจเรียกชื่อไม่เหมือนกัน ที่เรียกว่าหอยจุ๊บหรือหอยดูดนั้นน่าว่าจะมาจากที่เวลานำไปทำอาหาร เมนูที่นิยมเช่นแกงคั่วหอยขม สมัยก่อนเขาจะแกงทั้งเปลือก แค่ใช้มีดสับท้ายหอยขมเป็นอันพอ พอจะกินก็ใช้มือหยิบขึ้นมาและก็ใช้ปากดูดหรือเรียกให้เพราะหน่อยก็คือจุ๊บนั่นเอง

เรือหางยาว พาหนะของคุณวี
>เรือหางยาว พาหนะของคุณวี

วิธีการกินหอยขมแบบนี้ถือว่าได้รสชาติมาก เป็นวิธีที่ยังหลงเหลืออยู่ในชนบท และแกงคั่วหอยขมนั่นมักจะเผ็ดถึงเครื่องถึงพริกเวลาจุ๊บทีหนึ่งปากก็จะออกแดงๆเพพราะความร้อนแรงของเครื่องแกนั่นเอง ถ้าเป็นเด็กๆพ่อแม่จะลงไปหาหนามส้มโอ (สมัยก่อนต้นส้มโอมีหนาม) หรือไม่ก็ไม้แหลมๆเหลามาให้แหลมๆ ถ้าสมัยนี้ก็คงใช้ไม้จิ้มฟัน เพื่อให้ลูกๆแคะหอยขม…นั่นเป็นเรื่องราวย้อนอดีต แต่ถ้าเป็นสมัยนี้มักไม่ค่อยเห็นแกงหอยขมทั้งเปลือก ยิ่งในเมืองหรือร้านอาหาร เขาจะแคะมาเฉพาะเนื้อหอยขมเท่านั้น

>บริเวณชายฝั่งที่น้ำไม่ลึกมากจะเป็นที่อยู่อาศัยของประชากรหอยขม

เมื่อเดือนกรกฎาคม 2563 ทีมงานเกษตรก้าวไกล(พี่เกษตรว้อยซ์)ได้เดินทางไป “ลุยเกษตรสุดเขตไทย” ที่ อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี และได้มีโอกาสแวะชมวิวทิวทัศน์ที่จุดหนึ่งของเขื่อนเขาแหลม หรือเขื่อนวชิราลงกรณที่เป็นชื่อในปัจจุบัน จุดที่เรากำลังยืนอยู่นั้นเป็นจุดที่จะข้ามไปทุ่งน้ำโจน หรือบ้านทุ่งสมอในปัจจุบันได้ไปเห็นชาวบ้านคนหนึ่งกำลังงมหอยขมอยู่พอดี

คุณวีกำลังงมหอยขมอย่างตั้งใจ
>คุณวีกำลังงมหอยขมอย่างตั้งใจ

เขาชื่อคุณวี (ขออภัยลืมถามนามสกุล) เป็นชาวบ้านที่อยู่บ้านทุ่งสมอซึ่งได้ขับเรือหางยาวมางมหอยขมในอีกฝั่งที่เป็นตัวเมืองกาญจนบุรี ถามไถ่ได้ความเป็นเกษตรกรปลูกพืชผลหลายชนิดพอมีเวลาก็ออกหาหอยหาปลาตามประสาวิถีชีวิตเกษตรกร คุณวีบอกว่างมมาประมาณ 1 ชั่วโมงแล้ว ได้หอยขมประมาณ 1 กิโลกรัม ซึ่งก็พอประเมินได้ว่าหอยขมในแหล่งน้ำธรรมชาติเริ่มมีน้อยลงหรือหายากขึ้น มิน่าสมัยนี้จึงเห็นเกษตรกรเลี้ยงหอยขมกันหลายรายและทำรายได้ดีทีเดียว

คุณวีกำลังนำหอยที่งมได้มาให้ดู
>คุณวีกำลังนำหอยที่งมได้มาให้ดู

คุณวีบอกว่าหอยขมที่ได้จะพาไปแกงคั่ว เราก็ลืมถามว่าเขาจะต้องแกงแบบทั้งเปลือกหรือต้องแคะเอาเฉพาะเนื้อหอยขม รู้แต่ว่าเขาจะต้องเอาไปขังไว้ก่อน 2 คืน เพื่อให้หอยขี้ออกให้หมด ขี้ของหอยขมก็คือดินโคลนต่างๆอันเป็นซากวัชพืชที่หอยกินเข้าไป ตรงนี้กระมังจึงเรียกว่าหอยขม เพราะถ้ากินเข้าไปขี้ของมันก็คงจะขม มิน่าชาวบ้านจึงตัดท้ายแหลมๆของหอยขมออก ซึ่งนอกจากจะตัดเพื่อให้จุ๊บเอาเนื้อหอยออกง่ายแล้ว ยังเป็นการตัดขี้หอยขมออกไปด้วย เพราะขี้ของหอยขมจะอยู่ตรงส่วนท้ายนั่นเอง

หอยขมที่งมได้
>หอยขมที่งมได้

ผมได้คุยกับคุณวีพอหอมปากหอมคอ สิ่งที่ผมได้เห็นก็ทำให้คิดไปว่า วิถีชีวิตแบบที่เห็นอยู่ตรงหน้าเริ่มมีให้เห็นน้อยลงทุกวัน ชนบทของเรานั่นสวยงามหมดจดมากท้องฟ้าท้องน้ำช่วยกันเสริมแต่งให้กันและกันจนลงตัว ภูเขาที่อยู่ข้างๆก็เป็นตัวเสริมแบบที่ว่าขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้เลย

ความงดงามของธรรมชาติจะต้องช่วยกันอนุรักษ์เพื่อลูกหลานไทย
>ความงดงามของธรรมชาติจะต้องช่วยกันอนุรักษ์เพื่อลูกหลานไทย

ส่วนคนที่งมหอยขมนั้นด้วยเล่า ก็ช่วยเพิ่มชีวิตชีวาให้ลำน้ำ แต่ถ้าใช้เครื่องมืออื่นใดที่นอกเหนือจากมือเปล่านี้มางมหอยขมก็ไม่แน่ว่าธรรมชาติที่สวยงามอาจหมดไปอย่างรวดเร็วก็เป็นได้ เพราะที่ริมน้ำนั้นสังเกตเห็นยังมีสาหร่ายหางกระรอกสวยงามเป็นธรรมชาติมากๆ

ฟอร์ด เรนเจอร์ พาหนะเดินทางของเรา
>ฟอร์ด เรนเจอร์ พาหนะเดินทางของเรา
ท้องฟ้าผืนน้ำ ธรรมชาติสร้างให้มา หน้าที่ของเราคืออนุรักษ์ไว้ให้สืบไป